Attualità in corsu 🏔️ – L’ultime nutizie in lingua corsa

"Seguita l’attualità di a Corsica in corsu"

Canicule : 8 dĂŠpartementi d'Occidentu in vigilanza orange

Lundi, MĂŠtĂŠo-France a dit que c'ĂŠtait la journĂŠe la plus chaude de mai en France depuis qu'on mesure la tempĂŠrature. Mardi sera encore plus chaud.

26/05/2026 07:31

**I pannelli solari : u fallimentu di a gigafactory in Fos minaccia a strategia francese**

A cumpagnia **Carbon**, chì avia da fà più di **10 milioni di pannelli à l’annu** nant’à un **terrenu di 45 ettari**, hà dichjaratu **fallimentu giudiziariu**. È finita. A fabbrica ùn si farà micca, è i posti ch’ella avia da dà sò andati in fumu. Un altru colpu per a nostra terra, un altru sognu chì s’hè spuntatu com’u ventu nant’à e montagne.

26/05/2026 06:04

U Hantavirus : un Espagnol in quarantena in Madrid dichjaratu puru

In u portu di Madrid, l’hè statu misu in quarantina dopu sbarcà da a nave « Hondius ». Stu hè u secondu casu di hantavirus cunfirmatu in Spagna.

25/05/2026 21:31

Roland-Garros : i ghjucatori s'adattanu à a canicula supra i campi

U turnei di Grand Slam di Parigi, chÏ hè cuminzatu dumè, hè tocchju da a vagina di caldu chÏ s'abbatta annantu à a Francia. E tutti i tennismen Ún sò micca eguali davanti à sti temperaturi stifanti.

25/05/2026 20:01

**Californià : periculu di scoppia di una cisterna chìmica scancellatu dopu à l’evacuazione di 50.000 persone**

À da u venerdì, un *serbatuju* cù 26.000 litri di *metacrilatu di metile*—un liquidu chì pò piglià focu, usatu per fà a plastica—minacciava di scuppià in un paesinu di u *comitatu d’Orange*. A ghjente, à migliaia, scacciata da e so case, ùn ponu ancu turnà. Tuttu hè sempre bloccatu.

25/05/2026 19:33

L'IA a giĂ  mutĂ  a ricerca scientifica

L'intelligence artificielle, en particulier les "modèles de fondation", change le travail des chercheurs en biochimie, mÊtÊorologie et mathÊmatiques. Ils doivent rÊflÊchir, planifier, analyser les donnÊes et enseigner à l'universitÊ.

25/05/2026 18:33

Uomini è u clima: u cunsuetu scientificu

Ùn si pò micca dubità : u riscaldamentu di a Terra vene da l’omu. Sò passati più di duie cent’anni pè capì stu fattu, ma certi ci neganu ancora u dirittu di creducci. Eccu a storia longa è faticosa di a scienza.

25/05/2026 17:33

*A filiera di e pompe Ă  calore s'aspetta un surghjente

I segni d’una risci di mercatu si multiplicanu, cù l’aumentu di i prezzi di u gaz è e dumande di u guvernu per l’elettrificazione di e case.

25/05/2026 16:35

Venti arriti in Grecia in casu di frodi Ă  e suttiszioni agicole.

L’inchiesta si tanca à u sbilanciu di sustegni di l’Unione Europea per i cultivadori greci, chì hà purtatu un dannu di più di 19 milioni d’euro. In uttubriu, una decina di ghjente sò stati arrestati in ogni cantone di u paese.

25/05/2026 14:33

Canicule : risci d'ipertermia è disidratazione

Quand u tempu s’allungà, l’alta calura pò fà veni mal di testa, scurdimentu o ancu un bellu rallentamentu à certi. A suluzione ? Bè, bèe bèe si ne vèghja è si ne rinfresca u più ch’ùn si pò !

25/05/2026 14:01

**In Laòs : sette persune blucate da cinque ghjorni in una grotta allagata**

È stà messu in ballu un’operazione di soccorsu cù più di centu persone, trà quali ci sò i palombi esperti chì, in u 2018, avianu aiutatu à tirà fora una squadra di pallone chjappata in una grotta allagata in Tailandia.

25/05/2026 13:04

*L’uzonu in e stazioni di purificazione distrugghji i micropulveri*

Eccu, parechji cumuni an pigliatu in avanti a nova liggi d’Europa contr’à i micropulveri chì sò in l’acque ch’elli buttani fora, cù un metudu d’ozonazione, chì hè ancu pocu aduttatu.

25/05/2026 12:02

**A Guyane, a discarica mai cumplita sus a rischju d’una crisi**

U più bellu siti d’affondamentu in riva à u mari s’addurmintirà fine u 2027, ma nimu si move per i novi prughjetti chì puderianu piglià u so locu : a genti si oppone, è i timbri restanu in manu. Una sorti chì si face pesante per questa terra, chì hà sempre avutu ritardi in a manera di gestisce i so rifiuti.

25/05/2026 09:31

*Caliddu : allerta gialla sparta à 18 dipartimenti, Paris è l'aghjacci di a circundaria*

Ùn si pò micca : I tredici dipartimenti di l’Ovest di a Francia chì sò digià à stu livellu d’allerta si sò aghjunti u Finistèru, è dopu à mezudì si sò aghjunti ancu a Seine-Saint-Denis, u Val-de-Marne, i Hauts-de-Seine è Parigi.

25/05/2026 08:01

*Greta è i militanti clima in Svezia*

Pè setti anni, a filmmaker Helena Molin hà filmatu una dizzina d’adulescenti chì avianu cuminciatu, in u 2018, u muvimentu Fridays for Future. Un documentari lodatu assai da a critica.

25/05/2026 04:00

À calura : u limitu d’allerta in u vostru dipartimentu ?

À Corsica, ùn hè micca u listessu calore chì face scattà l’allerta canicula ch’ànnu in cuntinentu. I soglie, sè di ghjornu o di notte, cambianu secondu u locu : quì in l’isula, a calura ci vole à esse più forte prima chì si soni i campani. Ùn hè micca un affare di “troppu” o “pocu”, ma di cum’ella si porta u tempu da noi, cù u ventu, u seccu, è a marina chì ci fanu a so legge. Basta chì u termometru schizza troppu in altu, è s’ha da stà in guardia – ma sempre cù a testa : in montagna o in cità, ùn hè micca listessu periculu.

24/05/2026 20:01

Canicule : vigilanza gialla in 13 dipartimenti lunedĂŹ

Sti tredici dipartimenti sò u Finistère, u Morbihan, l’Ille-et-Vilaine, a Mayenne, u Maine-et-Loire, a Sarthe, a Loire-Atlantique, a Vendée, a Charente, i Dui Sèvre, a Vienne, u Loir-et-Cher è l’Indre-et-Loire.

24/05/2026 18:32

U brusghjolu Kronenbourg cumpara u cumpetu di u petrulu cun u trenu

Cù stà l’usina di Obernai, in Bas-Rhin, a ditta livra in tuttu a Francia, via u trennu, e so bottiglie e canne di birra. A cussì, a evita ch’i costu di trasportu per strada, cchiù cari per via di a guerra in u Medjiterraneu, a cresce.

24/05/2026 17:01

**In l’India, u caldu ammazza 16 in u Sud**

À in Telangana, à l’estremu suddi, ci hè stati segnalati morti. Un capu di locu hà lanciatu un appellu : « Bisogna esse in allerta in tuttu u paese per difende a salute di tutti. »

24/05/2026 10:02

Calura : allerta gialla prulungata finu à lunedÏ in Finistè - prima volta in maghju

In u Capicorsu, ci hè à venÏ un  colpu di calore prestu è straordinariu  cÚ temperature chÏ toccanu finu à 33 gradi in Bastia dumane, cioè 16 gradi in piÚ di u solitu per sta stagione, secondu i previsori.

24/05/2026 08:34

À Barcelone, fine d’un règniu di platani

A Barcellona, per adattà à u cambiament climaticu è calà e allergie à u polline, vanu canghjà finu à u 2037 piÚ di 20.000 albori per e strade è i giardini.

24/05/2026 07:04

A malbĂšffa in i quartieri pupulari : a pulĂŠmica nant'Ă  u Master Poulet

A Saint-Ouen, a briga à pettu à propos di l’installazione di Master Poulet a fattu rivivisce u dibattu supra a mancanza d’accessu à una bona manghjaria. Una quistione di salute chì, diconu i putitichi è i genti di a zona, ùn si risolve micca senza sustegnu di u pubblicu.

24/05/2026 07:03

Kazakhstan renait caviar Caspian

Au XVIIᵉ siècle, l'esturgeon noir était déjà exploité pour son caviar, qui était réservé aux tsars. Plus tard, l'Union soviétique a commencé à l'exporter. Aujourd'hui, l'État et les petites entreprises s'efforcent de sauver l'esturgeon menacé d'extinction en le élevant pour relancer la production de caviar.

24/05/2026 06:33

Finistère : vigilanza gialla canicule, a mai primu in a Francia

A MÊtÊu-Franza annunzia chÏ si pò ghjunghje à 32°C à Bresta è 33°C à Quimpèru dumane dopu meziornu.

23/05/2026 19:31

Carlu Petrinu, fondatore di l'Associazione Slow Food, è mortu à 76 annu

U n’italianu avia cunfundatu questu movimentu ecologicu per insegna’ a gustu, per difende a biodiversità e per promove unu modelu alimentariu rispettivu per a natura e per a cultura nostrana.

23/05/2026 17:01

*U volianu fà l’agricultura pulita: in Mayenna, i pastori diminuischen a polluzione di nitrati cumu i bovi pasturànu di più*

U prumittà di u centuà d’i pasturi, hà decisu à turnà cù i mancià di u maïs è di u soja per i so bestià. Ghjè un cambiamentu chì hà portatu à diversi vantaghji.

23/05/2026 17:01

L'aviazione francese investe in carburanti sostenibili per lasciĂ  u kerosenu

I carburanti d'aviazione durabili, chÏ Ún implicanu nessuna estrazzione di carbòni fossili, sò oramai cunsiderati com'è un'upurtunità dae e cumpagnie aeree. Ma i SAF rimanghjanu assai cari è l'offerta dispunibule insufficente.

23/05/2026 09:31

Incident minier en Chine : 82 morts, Xi Jinping appelle Ă  l'analyse

PiÚ di 200 persone eranu sottoterra in a minera di Liushenyu, in a provincia di Shanxi, quannu u scantu hè successu venerdÏ sera. Nove persone mancanu, hà dettu a televisione di statu.

23/05/2026 08:01

**A mĂŠtĂŠo : piĂš caldu di u solitu ?**

Cùn ellu nostru, paragone i gradi d’oghje cù quelli di trenta anni fa, à listessu mumenti di l’annu, vicinu à voi.

23/05/2026 08:01

+ 15 °C in pochi ghjorni, u riscaldamentu climaticu à l'origine di sti sbalzi di temperatura

A Francia hè traversata da un episodiu eccezziunale chÏ mostra a precocità di i caldi forti per via di u scambiu climaticu è a forza crescente di i cambiamenti meteorologichi.

23/05/2026 06:33

Fiascu à l’ONU pè u trattatu anti-armamenti nucleari

U presidente di a 11a cunferenza di rivista di u trattatu nant’à a non-pruliferazione nucleare hà ghjittatu a spugna, dopu à parechje rivisioni di un prughjettu di dichjarazione, è hà rinunziatu à prupone u testu pè l’addizione.

23/05/2026 06:33

L’istiu, periculu in u mercatu di l’energia pà u scontu di a guerra in Iran

U pagliolu di Ormuzzu chjusu, u petroliu s’hè fattu scarsi assai prestu. Cusì, si teme chì a scarsità di certi prudutti, cum’è u chirosenu, si faci più prufonda, appostu di l’estiu ch’hè vicinu.

23/05/2026 06:02

U Califòrnia: 40.000 persuni evacuati cÚ risku d'esplòzzione e d'inquinamentu

U’na cisterna di 26.000 litri di metacrilatu di metilu, un liquidu chimicu e cumbustibile usatu per fà i plastichi, à una fuita in un paesinu di u contadu di Orange.

23/05/2026 04:01

Projet d'urgenza agricoltura : governu restabilisce a parte d'acqua all'Assemblea

I Deputati chjami di studia u testu da mardi aghjaghju Ă  restĂ  in dui di i principali misure di stu volet criticu da l'associazioni ambientali, una sĂš i spazi umidi e l'autra sĂš i captaggi d'acqua potabile. U studiu di u testu continua aghjina setimana.

23/05/2026 02:30

U caldu preco sopra a Francia durerĂ  finu Ă  u mese, prevista MĂŠtĂŠo-France

A Corsica si prepara à passà un fine simana di Pentecosta cun temperaturi stranamente calde, parechji cità ponnu stabilisce recòrdi stòrici per u mesi di maghju.

22/05/2026 20:03

AiĂšt Ă  i carburanti : a CGT dumanda un blocu di e prezzi

I sindicati salutanu u sforzu fattu per i travagliadori piÚ esposti, ma chjamanu à riapre e trattative salariali è chjamanu u guvernu à piglià misure forti  per fà scendè i prezzi .

22/05/2026 20:03

U OMS : un marinu di u ÂŤ Hondius Âť testatu positivu

Stu virus raru, chì n'hè nè vaccinu nè trattamentu particulare, hà fattu trè morti è hà fattu chì l’autoritai d’una vintina di paesi mettessinu i casi suspetti è i cuntatti sottu una surveillance stretta.

22/05/2026 15:03

**Carburante : l’UE dà u via à l’aiutu statale à i piscadori corsi**

È in cuntestu di i prezzi di u carburante chì sò schizzati per via di a guerra in u Mediu Uriente, Bruxelles hà dettu ch’issa misura d’aiutu temporanea hè « bisognu, giusta è misurata ».

22/05/2026 14:05

PerchÏ chÏ u scenariu u piÚ duru hè statu lasciatu Ún cambia micca a serietà di u riscaldamentu

Eccu una nova razza di scenarii climatici chĂŹ scartanu u "RCP 8.5", quellu chĂŹ parlava di quasi 5 gradi di piĂš in u 2100. Trump ci vede una pruva di l'"alarmismu" di i scentifichi, ma e nove prughjezzioni restanu sempre inquietante.

22/05/2026 12:32

RDC : Ebola mette solidaritĂ  internaziunale Ă  a prova

Sei anni dopu à a pandemia di Covid-19, a risposta à e crisi sanitarie di grande ampiezza hè fragilizata da u crollu di l'aiutu internaziunale.

22/05/2026 07:32

Pioggia piĂš concentrata in tempu influisce l'acqua

Da l'anni 2000, i rioni chjapi da piovi curti è violenti subiscenu una siccità di l'acqua in l'intervalli. Una tendenza ch'ghjè puderia aggravà cÚ l'aumentu di l'aria.

22/05/2026 07:03

Ebola : risciu di spartera in fora di a RDC ?

A stima di a dimensione vera di stu focu chì ci hè, è u risicu ch’ellu si sparghji in a nostra cità è à l’intornu, sò una sfida per i scienziati. Un focu chì si sparghje senza sapè chì strade piglierà.

22/05/2026 06:04

Incendi corsi in Ucraina fascinanu u mondu

U prufissori di biologia hà messu una camera nantu à u niolu di dui scardulaghji chÏ campanu à Lelyaky, trà Kiev è Poltava. U so viotu, mandatu in YouTube, piaghja assai.

22/05/2026 03:31

Huguette Bouchardeau, ministra di l’ambiente, s’è sparita à 90 anni

A ella fù membru di u guvernu Fabius tra u 1984 è u 1986. Dopu avè stat’ elletta deputata è sindaca, si turnò à a so carriera fundendu a so casa editrice. A so dipartita hè stata annunziata dillu Partitu Sucialistu luni 18 di maghju, è ghjovi 21 di maghju.

21/05/2026 23:31

Stati Uniti : Trump lèvà restrizioni nant'à gasi à effetu di serra pucenti

U presidente americanu, chĂŹ Ăšn crede in u riscaldamentu di u mondu, hĂ  ditu chĂŹ a so decizione permetterĂ  di fĂ  calĂ  u prezzu di u mangiu per l'americani.

21/05/2026 22:33

U Reforme d’Ademe giudicata micca sodisfacente da u Cunsigliu di Stat

U prughjettu di legge pà mudificà l’Agenzia di a Transizione Ecologica hè statu criticatu da u Cunsigliu di Statu, chì hà datu u so parere ghjovi scorsu.

21/05/2026 21:03

**Carburanti : u puntu nantu à a criisi di u Mediu Urienti - Lecornu è sei ministri**

À una cunferenza chì hà fattu parlà, u guvernu hà svelatu 710 milioni d’euro di aiuti in più. Trà sti misure, ci hè l’alzata di u massimu di e prime per u carburante, chì i patroni ponu dà senza tasse à i so dipendenti : da 300 euro à 600 euro per annu.

21/05/2026 20:39

*U declinu demograficu è a so adattazione*

A so prufessora d’economia, in u so libbru novu, dice ch’ella ùn si deve più cunsidà a calà di a natalità è u invechjà di a pupulazione cum’è una cosa chì si pò cambià, ma ch’ellu si deve accetta stu fattu, per megliu lu sustene è lu guidà.

21/05/2026 19:32

Un dume di calore scatena una calda precoce è forte in Francia

ChÏ Ún si pò micca dÏ : u caldu hè da fighjà, cÚ a Corsica chÏ si trovu in prima liùa. Meteo-Franza ci avvisa : i gradi si vanu à scontru di 10 à 15 in piÚ rispettu à a staghjoni, è in u Sud Ovest si pò passà i 35.

21/05/2026 18:39

*U Cunsigliu Custituziunale annullĂ  a ssuprissioni di e ZFE*

U Cunsigliu hà rigettu 25 articuli di a lege di simplificazione di a vita economica, trà i quali quiddu chì annullava e ZFE. Li trovanu senza nunda à fà cù l’oggettu primu di a lege.

21/05/2026 18:39

Crisi energeticu: u FMI ricordu una risposta circuniscrizzione, tinuporaria è mirata di a Francia

U FMI hĂ  calatu a so stima di crescita di u PIB di a Francia da 0,9% in u 2025 Ă  0,7% per u 2026, per via di e cunsequenze ecunomiche di u cunnflitu in u Mediu Oritu.

21/05/2026 17:32

SĂŠbastien Lecornu anunzia aiuti novi dopu l'alza di i carburanti

U primu ministru hà da mustrà, ghjovi 21 di maghju, in una conferenza stampa nantu à l’impattu di a guerra in u Mediu Oritu, un «nuovu pacchettu» d’aiuti per ghjugnu per i settori più toccati da l’alta di i prezzi di u carburante, mentri a crisi si prulunga.

21/05/2026 16:40

I paesi sviluppati superanu u so obiettivu contru u riscaldamentu

I paesi sviluppati anu datu 118 milliardi d'euri par aiutà i paesi piÚ poveri à trasÏ in a transizione climatica, hè dettu un rapportu di l'OCDE pubblicatu ghjovi.

21/05/2026 15:35

**U Calantha, primu pesticidu Ă  ARN in Europa, impugnatu in giustizia belga**

*"In Belgiù, vò si pò usà un velenu ‘geneticu’ per ammazzà u scaravaghju di e patate. Duie associazioni ci sò ribellate contr’à l’auturizazione speciale ch’ell’hanu datu, postu chì nun hè mai statu misuratu nè i danni à a salute nè à l’ambiente in tutta l’Europa. Una roba chì fa paura, senza sapè cume ne verrà di tuttu questu."*

21/05/2026 13:33

PFAS: u Statu accusatu in ghjustizia per a so inazzione

Un ricorsu hè statu purtatu, mercuri, davanti à u tribunale amministrativu di Parisi da l’associazioni *Notre Affaire à Tous*, *Bloom*, *Générations Futures* è da i vicini di siti inquinati, per "carenza culposa".

21/05/2026 06:34

Esposizione alta à i culoranti alimentarii, risicu piÚ altu di diabete di tipu 2 è di cancru

Un gruppu corsu hà fattu u primu studiu grossu nantu à u ligame trà i culori è e malatie chì duranu. Ùn ci hè micca d’esplicazioni, di cummenti, di analisi, di noti, nè d’asterischi. Nisuna parolla d’altri stili, nè parentesi, nè frasi dopu u testu.

21/05/2026 05:31

L'Assemblea vota u divietu di prudutti alimentari cĂš pesticidi pruibiti in Francia

I deputati di RN, LFI è ecologisti anu riscrittu un articulu di u progettu di legge d'urgenza agricula. A ministra di l'agricultura hà dinunziatu un testu cuntrariu à u drittu europeu.

21/05/2026 03:02

L'ONU vota una risuluzione pè rinforzà a rispunsiabilità di i Stati

Malgrè e cuncessiuni majuri arrubbati da i grandi emettitori di gas à effettu di serra, u testu votatu pò apra a via à e riparazioni pè i paesi già colpiti da l'effetti du deregulamentu climaticu.

21/05/2026 00:32

*E stranieri spargenu fake nantu à u clima per sminà l’Europa*

*"A spargimentà falsità nant’à u clima hè diventatu un’arma in manu – soprattuttu di i Russi è di l’Americani – per smuntà e democrazie europee, dì un rapportu di l’Istituto di relazioni internaziunali è strategiche."*

20/05/2026 19:37

*Ecologia di guerra o guerra à l’ecologia ?*

*"U travagliu arditu di Vincent Rissier—militante cunnisciutu—sferza duru cuncettu d’‘eculugia di guerra’ spintu da Pierre Charbonnier. À ellu, sta vuleghjata di misgià geupulítica è difesa di l’ambiente hè nient’altru ch’è un’*imbroglia tecnucratica*, chì acceca più ch’ellu chjarisca. Una logica chì, in fondu, serve solu à i puteri, mentre ch’ella pretende di salvà u pianeta cù e so manovre di stratega."*

20/05/2026 19:37

L'acqua sutta Ă  l'aria turbat'a Ă  l'evelu mundiale.

L'acqua sutta Ă  terra s'innove per i pompaggi e l'omu. In 29 su 100, l'acqua manca.

20/05/2026 17:40

À u G7, l’America evita di scrive "cambiu climàticu

A Francia hà dumandatu un studiu nantu à e cunsequenze economiche di l’eventi climatici estremi à e banche chjave chì travaglianu nantu à e cunsequenze di u riscaldamentu glubale. A Riserva Fidirali di l’America hè stata a sola à tirassi indè.

20/05/2026 16:04

L’Ademe chjama u guvernu à ùn riformà micca

U prughjettu di lege nant’à a riforma di l’agenzia di transizione ecologica si prisenta merculdi in cunsigliu di ministri. Quindici membri di u so cunsigliu d’amministrazione dumandanu à u guvernu di vultà indaretu. Sta pusizioni hè appughjata da parechji ex-ministri.

20/05/2026 10:35